Een cappuccino of flat white bestellen wordt steeds minder vanzelfsprekend. Koffiezaken experimenteren met gefermenteerde dranken, koffiegelei en opvallende schuimlagen. Uit nieuw onderzoek van Oatly blijkt dat ook de functie van het café verandert. Want naast een bak koffie zoeken bezoekers er steeds vaker vooral gezelschap.
De menukaart van een koffiezaak was jarenlang behoorlijk overzichtelijk voor de gemiddelde koffiedrinker. Espresso, cappuccino, latte, flat white. Misschien een chai latte of cortado voor wie iets anders wilde. Inmiddels is de keuze bij veel cafés een stuk uitgebreider. Matcha is een vaste waarde geworden en daarnaast verschijnen steeds vaker ingrediënten op de kaart waarvan je een paar jaar geleden waarschijnlijk nog nooit had gehoord.
Neem ube, een felpaarse knol uit de Filipijnen die steeds vaker in zoete drankjes opduikt. Of gefermenteerde frisdranken, matcha met kokoswater en koffie met een dikke laag koud schuim.
Voor het nieuwe Future of Taste 2026-rapport sprak Oatly met meer dan 200 barista’s, café-eigenaren en drankexperts uit 21 landen. Samen met onderzoeksbureau CultureLab onderzocht het bedrijf welke smaken en ontwikkelingen de komende tijd belangrijk worden voor cafés.
Koffie met een gezondheidsverhaal
De belangstelling voor ingrediënten met een gezondheidsimago groeit. Onder de gesproken drankprofessionals verwacht 40 procent dat kruiden en plantaardige ingrediënten de komende jaren een belangrijke rol gaan spelen. Gember, hibiscus, lavendel en rozemarijn worden daarbij opvallend vaak genoemd.
Ook fermentatie duikt steeds vaker op. Maar liefst 56 procent van de geïnterviewden begon daar tijdens de gesprekken uit zichzelf over.
Kombucha is onertussen al wel wat bekender, maar ook traditionele dranken uit andere delen van de wereld krijgen aandacht. Zoals tepache, een gefermenteerde ananasdrank uit Mexico, kvas uit Oost-Europa en şalgam, een Turkse drank op basis van gefermenteerde paarse wortels.
Oatly noemt de ontwikkeling de ‘pharmafication’ van dranken. Cafés halen inspiratie uit de oude apotheek, waar kruiden, bloemen en extracten werden gebruikt om allerlei kwaaltjes te behandelen.
Dat gezondheidsimago speelt een belangrijke rol in de aantrekkingskracht. Tegelijkertijd zegt de aanwezigheid van lavendel, gember of gefermenteerde ingrediënten op zichzelf natuurlijk weinig over de gezondheidseffecten van een drankje. Het onderzoek richt zich dan ook vooral op smaaktrends en de verwachtingen van drankprofessionals, niet over bewezen gezondheidsvoordelen.
De koffiezaak als ontmoetingsplek
Terwijl we steeds meer tijd achter schermpjes van divers formaat doorbrengen, lijkt de koffiezaak juist aan belang te winnen als plek om andere mensen te ontmoeten.
Van de ondervraagde professionals noemt 51 procent begrippen als gemeenschap, verbondenheid en persoonlijk contact wanneer ze het over de toekomst van cafés hebben.
De massale en plotse switch naar thuiswerken tijdens de corona-epidemie heeft het dagelijkse contact met collega’s veranderd en veel gesprekken verlopen tegenwoordig via appjes en digitale vergaderingen. Een koffiezaak biedt iets wat je thuis niet hebt: andere mensen om je heen, ook als je er alleen binnenloopt.
Volgens het rapport ontstaan er bovendien steeds meer cafés rondom specifieke interesses. Van matcha-liefhebbers tot muziekscenes en andere kleine gemeenschappen die een vaste plek zoeken om samen te komen.
In het Verenigd Koninkrijk is die ontwikkeling duidelijk zichtbaar in de cijfers, volgens het onderzoek van Oatly. De Britse uitgaanssector is sinds maart 2020 met ruim een kwart gekrompen. Cafés en bakkerijen groeiden tussen 2022 en 2025 juist met bijna 13 procent.
Paarse concurrentie
De klassieke cappuchino of zijn pittigere collega flat white zullen niet zomaar van de kaart verdwijnen. Maar het aanbod in cafés zal de komende jaren wel behoorlijk gaan veranderen.
Tijdens het onderzoek noemde 82 procent van de barista’s en café-eigenaren dranken die geen koffie of thee zijn. Ube, de paarse knol, werd zelfs twee keer zo vaak genoemd als de flat white of cappuccino.
Vooral ingrediënten uit Oost- en Zuidoost-Azië winnen terrein. De vijf meest genoemde opkomende ingrediënten kwamen volgens het rapport allemaal uit deze regio. De snelle opmars van matcha heeft er voor gezorgd dat ook andere smaken uitgeprobeerd worden.
Daarnaast verschijnen steeds vaker zogenaamde ‘refreshers’ op de kaart. Lichte, fruitige dranken met bijvoorbeeld bruiswater, sap en kruiden. Ze bieden een alternatief voor mensen die geen koffie willen of op warme dagen iets verfrissends zoeken.
Romy Pho van Dagger Coffee in Utrecht ziet nog een andere ontwikkeling. Volgens haar wordt koffie steeds vaker een ingrediënt in plaats van de belangrijkste smaak van een drankje.
Koffie waar je op kunt kauwen
Dat een drankje niet langer volledig vloeibaar hoeft te zijn, werd al duidelijk dankzij de hype rond bubble tea. De rol van textuur in een drankje vind intussen ook zijn weg naar de koffiezaak.
Volgens 72 procent van de ondervraagde experts wordt textuur van een drankje uiteindelijk net zo belangrijk als de smaak. Denk aan koffiegelei, dikke schuimlagen, fruitstukjes en bruisende dranken. De belangstelling voor koffiegelei is volgens CultureLab duidelijk gegroeid. Wereldwijd werd er in augustus 2026 via Google 90 procent vaker naar gezocht dan een jaar eerder.
Van de ondervraagde drankexperts noemt 37 procent het uiterlijk van een drankje een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht. De impact van social media is daarbij niet te onderschatten. Een paarse latte met verschillende lagen of een matcha met een dikke schuimlaag ziet er nu eenmaal opvallender uit op Instagram of TikTok dan een gewone zwarte koffie.
Het einde van de traditionele koffiecultuur
Oatly heeft als producent van haverdranken natuurlijk zelf belang bij een caféwereld waarin volop wordt geëxperimenteerd met ingrediënten. Maar het onderzoek en veel van de daarin genoemde percentages zijn gebaseerd op gesprekken met professionals, niet op de bestellingen van cafébezoekers.
Toch zijn de veranderingen op de menukaart concreet en onmiskenbaar. Matcha heeft zich naast koffie gevestigd, ingrediënten uit Azië krijgen meer aandacht en cafés experimenteren met gefermenteerde dranken, nieuwe structuren en opvallende presentaties.
Tegelijkertijd vertelt het onderzoek iets over de plek waar we die drankjes bestellen. In een tijd waarin steeds meer contact digitaal verloopt, zien café-eigenaren juist kansen om bezoekers rond gedeelde interesses bij elkaar te brengen.
De flat white gaat dus niet van de kaart en de koffiezaak wordt weer steeds vaker een belangrijke ontmoetingsplaats in een gemeenschap. Het einde is van de traditionele koffiecultuur lijkt vooralsnog dus niet inzicht. De kans wordt alleen groter dat er straks een paarse ube latte, een gefermenteerde frisdrank en een koffie met gelei naast je vaste bakkie pleur staan.
Het volledige rapport Future of Taste 2026 kun je hier nog eens nalezen.
Beelden via Oatly
